Геморрой часто воспринимается как «несерьёзная» проблема, которую можно терпеть или лечить самостоятельно. Однако медицинские исследования показывают: отсутствие своевременного лечения значительно повышает риск осложнений, некоторые из которых могут угрожать здоровью и требовать экстренной помощи [1].
Геморрой касаллиги прогрессив хусусиятга эга: турмуш тарзини ўзгартириш ва тиббий ёрдам олмасдан аломатлар вақт ўтиши билан кучаяди ва асоратлар хавфи ортади [2].
Клиник тавсияларга кўра, беморлар кўпинча асоратлар босқичида, даволаш узоқроқ ва инвазив бўлганда шифокорга мурожаат қилишади [1].
Геморрой асоратлари
Сурункали қон кетиш ва камқонлик
Ҳатто кичик, аммо мунтазам қон йўқотиш ҳам темир танқислиги камқонлигига олиб келиши мумкин, айниқса ёш аёллар ва кекса беморларда [3].
Камқонлик қуйидагилар билан намоён бўлади:
- ҳолсизлик ва чарчаш;
- бош айланиши;
- иш қобилиятининг пасайиши.
Тадқиқотлар шуни таъкидлайдики, бавосилдан сурункали қон кетиши камқонликнинг клиник жиҳатдан муҳим сабаби ҳисобланади [3].
Геморрой тугунлари тромбози
Тромбоз - бу бавосил тугуни ичида қон лахтасининг ҳосил бўлишидир.
У қуйидагилар билан кечади:
- кескин оғриқ;
- сезиларли шиш;
- орқа чиқарув тешиги соҳасида қаттиқ оғриқли ҳосила.
Тромбоз кўпинча даволанмаса, қабзият ва кучли зўриқишда ривожланади [4]. Баъзи ҳолларда шошилинч тиббий ёрдам талаб этилади.
Тўқималарнинг яллиғланиши ва инфекцияланиши
Касаллик ривожланганда қуйидагилар кузатилиши мумкин:
- бавосил тугунларининг яллиғланиши;
- тери намланиши;
- бактериал инфекциянинг қўшилиши.
Оғир ҳолатларда жарроҳлик аралашувини талаб қиладиган тўғри ичак атрофидаги йиринг тўпланиши ва абсцесслар кузатилган [2].
Геморрой тугунларининг тушиши ва қисилиши
Кечки босқичларда ички геморроидал тугунлари тушиб қолади ва ўз-ўзидан жойига қайтмайди. Тугуннинг қисилиши қуйидагилар билан кечади:
- кучли оғриқ;
- қон айланишининг бузилиши;
- тўқималар некроз хавфи.
Клиник тавсияларда таъкидланишича, айнан қисилиш шошилинч даволаниш учун кўрсатма ҳисобланади [1].
Бошқа хавфли касалликларни ниқоблаш
Айниқса, тўғри ичакдан қон кетишига эътибор бермаслик хавфли. Беморлар кўпинча ўхшаш аломатни тасвирлайдилар, бу эса қуйидагиларнинг белгиси бўлиши мумкин:
- ичак яллиғланиш касалликлари;
- полиплар;
- йўғон ичак саратони
Халқаро қўлланмаларда таъкидланишича: ҳатто беморда аллақачон бавосил ташхиси қўйилган бўлса ҳам, тўғри ичакдан ҳар қандай қон кетиши тиббий текширувни талаб қилади [1].
Геморрой асоратларини даволаш ва олдини олишда венотоникланинг роли
Замонавий клиник тавсияларда геморройнинг I–II босқичларида ва асоратланган шаклларини комплекс даволаш таркибида венотроп (флеботроп) дори воситалари муҳим роль ўйнаши таъкидланган [4].
Детралекс — венотонизирующий препарат на основе очищенной микронизированной флавоноидной фракции (диосмин + гесперидин).
Далилларга асосланган тиббиёт нуқтаи назаридан дори воситаси:
- вена девори тонусини оширади ва вена қон димланишини камайтиради;
- капиллярлар ўтказувчанлигини ва яллиғланиш реакциясини пасайтиради;
- оғриқ, шиш ва қон кетишини камайтиришга ёрдам беради;
- комплекс даволаш таркибида мунтазам қўлланилганда касаллик зўрайиши ва асоратлар хавфини камайтириши мумкин [4], [5].
Шуни таъкидлаш керакки:
Детралекс шифокор кўриги ўрнини босмайди, аммо комплекс даволашнинг бир қисми сифатида - овқатланиш, турмуш тарзини ўзгартириш ва маҳаллий даволаш билан биргаликда қўлланилади [1], [2].
Қуйидаги ҳолатларда шошилинч равишда шифокорга мурожаат қилиш керак:
- кўп ёки такрорий қон кетиши;
- орқа чиқарув тешиги соҳасида кескин оғриқ ва шиш;
- жойига қайтарилмайдиган, тушиб қолган тугунлар;
- тана ҳароратининг кўтарилиши;
- камқонлик белгилари (ҳолсизлик, рангпарлик).
Эрта маслаҳат олиш асоратларнинг олдини олиш ва кўпинча консерватив даволаш билан чекланиш имконини беради [2].
Хулоса
Геморрой - бу шунчаки ноқулайлик эмас, балки ҳақиқий ва потенциал хавфли асоратларга эга касалликдир.
Шифокорга ташриф буюришни кечиктириш қон кетиш, тромбоз, инфекциялар ва касалликнинг оғир шакллари хавфини оширади.
Даволаш қанчалик эрта бошланса, у шунчалик осон, хавфсиз ва самарали бўлади - буни замонавий клиник тавсиялар ва тадқиқотлар тасдиқлайди [1], [2].
Энг кўп бериладиган саволлар
Геморрой ўз-ўзидан даволанмасдан ўтиб кетиши мумкинми?
Баъзи ҳолларда касаллик белгилари вақтинча камайиши мумкин, лекин касаллик тобора зўрайиб боради. Даволанмасдан қон кетиш, тромбоз ва яллиғланиш асоратлари хавфи ортади [1].
Бавосилни фақат шамчалар билан даволаш мумкинми?
Маҳаллий даволаш белгиларни камайтиради, лекин вена қон димланишини бартараф этмайди. Клиник тавсиялар комплекс ёндашув, шу жумладан тизимли дорилар (венотониклари) [1], [4] муҳимлигини таъкидлайди.
Детралекс геморройда ёрдам берадими?
Ҳа, тадқиқотлар шуни кўрсатадики, Детралекс комплекс даволашнинг бир қисми сифатида оғриқ, шиш ва қон кетишини камайтиради, айниқса касалликнинг эрта босқичларида ва зўрайиш даврларида [4], [5].
- Van Tol R. R., et al. Guideline for haemorrhoidal disease // Colorectal Disease. — 2020. — Vol. 22, № 6. — P. 650–662.
- Lohsiriwat V. Hemorrhoids: From basic pathophysiology to clinical management // World Journal of Gastroenterology. — 2012. — Vol. 18, № 17. — P. 2009–2019.
- Godeberge P. Bleeding hemorrhoids and iron deficiency anemia // Gastroenterologie Clinique et Biologique. — 2008. — Vol. 32, № 6–7. — P. 540–544.
- Perera N., et al. Phlebotonics for haemorrhoids // Cochrane Database of Systematic Reviews. — 2012. — Issue 8. — CD004322.
- Mott T., Latimer K., Edwards C. Hemorrhoids: Diagnosis and treatment options // American Family Physician. — 2018. — Vol. 97, № 3. — P. 172–179.
